Karol Scheibler był największym fabrykantem bawełnianym Łodzi. Jego fabryki produkowały 12 milionów metrów tkanin rocznie. Ale to nie tylko przemysł — to kompletne miasto zbudowane wokół pracowników: mieszkania, szkoła, szpital, kaplica, sklepy. Nazwa Księży Młyn pochodzi od dawnego młyna zbudowanego przez księży w XVI wieku — Scheibler kupił działkę w 1854. ## Historia Scheiblera Karol Wilhelm Scheibler przyjechał do Łodzi z Rheinland w 1854 jako biedny Niemiec. Ożenił się z córką miejscowego fabrykanta i przejął jego przędzalnię. Genialne inwestycje w nową technologię i połączenia handlowe z Rosją przez Petersburg — w 1880 miał największą fabrykę bawełny w Imperium Rosyjskim. Zmarł w 1881 zostawiając imperium wartości 14 milionów rubli. ## Kompleks przemysłowo-mieszkaniowy Księży Młyn to 30 budynków w promieniu 500 m: przędzalnia (wielka ceglana bryła z 1873), tkalnia, mieszkania robotnicze (familoki dwupiętrowe), szkoła, konsum, szpital, straż pożarna, kaplica i pałac dyrektora. Kompleks funkcjonował jak samoistne miasto z 3000 mieszkańców. ## Familoki Zaprojektowane przez Hilarego Majewskiego w 1875-1880. Ceglane, dwupiętrowe, z ogródkami. Mieszkania trzy-czteropokojowe, każde z kuchnią. Wewnątrz — piece kaflowe, kanalizacja, gazowe oświetlenie. Standard nieporównywalny z warunkami w innych fabrykach Łodzi. Do dziś zamieszkane. ## Pałac Scheiblera Rezydencja rodziny fabrykanta — neorenesansowa willa z 1886 roku. Wnętrza w stylu paryskim, sale balowe, biblioteka. Dziś Muzeum Kinematografii — pokazuje historię polskiego kina od Toeplitza i Bołesławskiego po Kieślowskiego. Kolekcja kostiumów, plakatów, kamer. ## Muzeum Kinematografii Wystawy: Historia polskiego kina, Kostiumy, Plakat filmowy XX wieku, Warsztat operatora. Interaktywne stanowiska dla dzieci — nagrywanie własnych filmów, obsługa dawnych kamer. Bilet 20 zł, ulgi 10 zł. Otwarte wto-nd 10-17. ## Fabryki dziś Główna przędzalnia i tkalnia zamienione na loft'y mieszkalne oraz przestrzenie biurowe wynajmowane przez startupy IT. W jednej z pomieszczeń — restauracja Fabryczna, jedna z najlepszych łódzkich (dania kuchni polskiej odmienione). Bar Cegielniana w dawnej kotłowni. ## Straż pożarna Zabytkowa fabryczna straż pożarna z 1900 z drewnianą wieżą obserwacyjną. Można zwiedzać (bilet 10 zł). Wewnątrz — oryginalne pompy strażackie, konne wozy, mundury. Weekendem demonstracje strażackiego rzemiosła XIX wieku. ## Praktyka Księży Młyn — 2 km od centrum. Dojazd tramwajami 6 lub 8. Zwiedzanie: 2-4 godziny (spacer + Muzeum Kinematografii). Wstęp do samego kompleksu wolny (to nadal działająca dzielnica), zwiedzanie muzeów płatne. Weekend spokojniejszy niż tydzień — mniej mieszkańców na ulicach.