Łódź nie miała szczęścia z niebem — zabudowa fabryczna XIX wieku pozostawiła kilkaset ślepych ścian bez okien. Przez dekady były reklamowymi tablicami dla lokalnych firm. W 2009 roku wszystko się zmieniło — Urban Forms Festival zaprosił do miasta pierwszych 20 artystów streetart. Dziś Łódź ma największą kolekcję murali w Polsce i jedną z największych w Europie. ## Urban Forms Festival Założona przez Fundację Urban Forms w 2009 impreza corocznie zaprasza 15-20 artystów z całego świata. Miasto udostępnia ściany, festiwal koordynuje projekty i sponsoruje materiały. Każdy mural — powierzchnia 200 do 800 m² — powstaje w 5-14 dni w widocznej obecności artysty. Efekt: ponad 200 murali w ciągu 15 lat. ## Najsłynniejsi twórcy Etam Cru (polski duet Sainer i Bezt) — najbardziej znani polscy streetartowcy, gwiazdy międzynarodowego festiwalu. Ich murale w Łodzi to znak rozpoznawczy miasta: kolorowe, magiczno-realistyczne postacie w scenach z fabryk. INTI z Chile — ogromny Chrystus na Roosevelta. ROA z Belgii — czarno-białe zwierzęta na Piotrkowskiej. Lump — polska ikona uliczna, geometryczne portrety. ## Najciekawsze murale — trasa spacerowa Kamienna z Sienkiewicza — trzy dziecięce twarze Sainera. Piotrkowska 152 — Etam Cru „Primavera". Piotrkowska 82 — INTI „Nowy Dawca". Pomorska 3 — ROA „Króliki". Nowomiejska 8 — Aryz „Rybak". Roosevelta 5 — INTI „Chrystus". Trasa spacerem — 2-3 godziny. ## Największy mural Europy W 2018 Sainer namalował na fasadzie 11-piętrowego biurowca przy Piotrkowskiej Center mural o wymiarach 32×43 metry — jeden z 10 największych na świecie. „Marynarz" pokazuje postać dziewczyny w marynarskim ubraniu — hołd Łódzkiej tkalni i portów bałtyckich. ## Sztuka reklamowa Cześć murali sponsorowana jest przez marki — ale festiwal nie akceptuje bezpośredniej reklamy. Tak powstał mural Millera z 2014 „Piotrek" na Sienkiewicza — kolorowe postaci przy piwie, subtelny branding, akceptowany przez społeczność artystyczną. ## Wnętrza Off Piotrkowska Off Piotrkowska to nie tylko galeria — cały pasaż wewnątrz kwartału ma ściany pokryte streetartem. Anonimowi artyści malują tam nowe prace co miesiąc — świeże murale, których nie ma na oficjalnych mapach. Najbardziej witalne miejsce łódzkiego streetartu. ## Trasa mapą Fundacja Urban Forms wydaje corocznie mapę wszystkich murali w wersji drukowanej (bezpłatna w Muzeum Miasta Łodzi i punktach turystycznych) oraz aplikację na smartfona z lokalizacjami GPS. Trasa pełna zajmuje 4-5 godzin — spacer długi ale przez centrum miasta. ## Praktyka Najlepszy czas — poranek (10-11) gdy słońce ładnie oświetla fasady. Dobrze mieć wygodne buty (deptak Piotrkowski + boczne uliczki = 6-8 km). Trasa całkowicie za darmo. Rowerem możliwe, ale utrudnia zatrzymywanie się na zdjęcia.